Home Page

Site Map

Return to Document Page" 

" Melliun " Condolences on Dr. Masoud Hejazi.
January 2, 2004

 دکتر امیر مسعود موسوی حجازی

مبارز بیدار و خستگی ناپذیر نهضت ملی

دکتر مسعود حجازی یکی از آخرین چهره های تاریخی جبهه ی ملی ایران و جوانترین آنان، روز جمعه ١١دیماه، بدنبال یک بیماری جانکاه و طولانی بدرود زندگی گفت و همه ی یاران  نهضت ملی ایران را  به اندوهی ژرف  و دریغی بزرگ دچار ساخت.

دکتر مسعود حجازی که از اواسط سال های بیست، یعنی از بدو جوانی پای به عرصه ی فعالیت سیاسی نهاده بود، از همان ابتدای ورود به دانشگاه که  با  اوج مبارزات  پارلمانی  دکتر مصدق، سیر  جامعه به سوی اعتلای نهضت ملی و تأسیس جبهه ی ملی ایران مقارن بود، در کنار دانشجویان مبارز دوران خود به پشتیبانی از دکتر مصدق و جنبشی که به رهبری او نضج می گرفت شتافت و در سازماندهی اولین تظاهرات دانشجویی بعد از شهریور بیست ، به حمایت از رهبر ملی ایران نقشی برجسته ایفا کرد. کیفیت و شدت فعالیت او، بویژه از زمانی که با دکتر محمد علی خنجی نیز توأم گردید اثرات تاریخی مهمی بجای گذاشت. فعالیت های او در زمانی که هنوز دانشجوی جوانی بیش نبود، با  کمک ها و راهنمایی های یار غارش، دکتر محمد علی خنجی، از عواملی بود که در تشکیل حزب زحمتکشان ملت ایران که  بعنوان یک حزب نیرومند پشتیبان دکترمصدق پا به عرصه ی مبارزه میگذاشت،  مؤثر واقع شد. پس از انشعاب در حزب زحمتکشان او و دکتر خنجی بعنوان دو سازمانده و متفکر ممتاز نهضت ملی به رهبری دکتر مصدق، تا کودتای بیست وهشت مرداد به فعالیت خود در چارچوب حزب زحمتکشان ملت ایران( نیروی سوم ) ادامه دادند.

بعد از کودتا که همکاری آنان با هواداران مرحوم خلیل ملکی در نیروی سوم بدلیل اختلاف نظرهای اساسی درباره ی سیاست نهضت ملی و رهبری دکتر مصدق غیرممکن شد، آنا[MSOffice1] ن ضمن تأسیس حزب سوسیالیست، که برطبق مصوبه ی اولین کنگره ی خود، تمام نیرو و فعالیتش را در خدمت جبهه ی ملی قرار داده بود، درچارچوب نهضت مقاومت ملی ایران که به ابتکار مرحوم  آیت الله سید رضا  فرید زنجانی و برادرش آیت الله  سید ابوالفضل فرید زنجانی، زنده یادان  مهندس مهدی بازرگان، دکترشاپور بختیار، دکتر یدالله  سحابی، آیت الله طالقانی، و شمار بزرگ دیگری از هواداران دکترمصدق مقاومت و مبارزه ی مخفی علیه دولت غیرقانونی کودتا را شروع کرد، به مبارزه ی خود ادامه دادند.

با تجدید فعالیت علنی جبهه ی ملی ایران، زنده یاد[MSOffice2] ان مسعود حجازی و محمد علی خنجی و دیگر مسئولان حزب سوسیالیست،  با اعلام انحلال این حزب، کلیه ی کادرهای تشکیلاتی آن را در تشکیلات جبهه ی ملی ایران ادغام نمودند و با تمام قوا، هــم خود را در خدمت  تجدید سازمان جبهه ی ملی ایران قراردادند.

با پایان دولت دکتر شاپور بختیار و تشکیل دولت موقت به ریاست مهندس بازرگان، دکتر مسعود حجازی که باتکاء  شم سیاسی کم نظیر خود می دید مرکز اصلی قدرت  مردم نیستند و حکومت واقعی در دست  دولت  واقع نیست، علی رغم  تمایل شدید رئیس دولت حاضر به پذیرفتن هیچ سمتی در هیئت دولت نشد، و سیر حوادث بسیار زود بر داوری او درباره ی  چگونگی تحول اوضاع صحه گذاشت.

دکتر مسعود حجازی که دوران پیش از دکتری خود در رشته ی حقوق را در تهران و دوره دکتری را در پاریس گذرانده بود، همچون دوست دانشورش دکتر محمد علی خنجی درمیان افراد سیاسی نسل خود از جمله تحلیلگران و سازماندهان سیاسی  ممتاز و نادری بود که  توجه و علاقه ی اکثر یاران نزدیک دکترمصدق به او و سجایای کم نظیرش ـ همچنانکه در مورد دکتر خنجی  نیز مشاهده می شد ـ  متأسفانه احساس حقیرانه ی رشک و حسد، و از این راه بغض و عداوت، برخی از از افراد تنک مایه را نیز علیه او  برمی انگیخت، تا جایی که در دوران های مختلف او و یاردیرینه اش بارها آماج تیر بدخواهی ها و بدگویی ها شدند. اما هیچیک از این تنگ نظری ها در ثبات قدم  و نام نیک  او بعنوان یک خدمتگزار صمیمی و هوشیار نهضت ملی  و مبارز بیدار راه مصدق، کمترین خدشه ای وارد نساخت.

مسعود حجازی که با حضور فعال و مداوم خود درقلب حوادث و مبارزات نهضت ملی از اولین سال های آن تا پایان زندگی، به مظهری از یک تاریخ زنده ی این دوران پرفرازو نشیب و درعین حال افتخارآمیز کشورنیز تبدیل شده بود با نگارش  کتاب  قطور و دقیق رویداد ها و داوری یا "خاطرات مسعود حجازی"، که مجلد نخست آن در سال  ١٣٧٥ منتشر شد، تاریخچه ی مدون و معتبری از مهمترین رویداد ها و حساس ترین مسائل مربوط به بخش اعظم دوران نهضت ملی از خود به یادگار گذاشت، و از این طریق نیز خدمت گرانبهای دیگری به آرمان همیشگی خود یعنی بیداری و بصیرت مبارزان راه آزادی و استقلال کشور و بویژه نسل های نوینی که دراین راه دراز قدم می گذارند، انجام داد.

هیئت تحریریه ی ملیون  فقدان این خدمتگزار ارجمند استقلال و سربلندی ایرانزمین را به ملت ایران، به همه ی یاران نهضت ملی و خاصه به خانواده های حجازی و بزرگمهر تسلیت می گوید و خود را در اندوه بزرگ  آنان شریک می داند.                                                                                        

 صفحه ی ملیون

Return to Document Page