Iran National Front, USA	Home Page
	Views \| News \| Statements \| Documents

Morteza Momaiez, Iran Foremost Graphic Painter
& the Founder of Iran Modern Graphic Dies.
Our Condolences to his Family and Iranian Art Lovers .
November 26. 2005
نقل از سایت ایران امروز

Please be patient, the below are graphics and may take a moment to load.
This web page is printable.

هنرمند بزرگ گرافيك ايران زندگی را بدرود گفت

مرتضی مميز درگذشت

● مرتضی مميز ، هنرمند نامدار گرافيك ايران، دقايقی پس از نيمه‌شب، حدود ساعت نيم بامداد امروز شنبه ٥ آذر ٨٤ در سن ٦٩ سالگی در بيمارستان آبان تهران در گذشت.
● پيكر مرتضی مميز، صبح روز دوشنبه از مقابل خانه‌ی هنرمندان ايران،‌ تشييع می‌شود.
● آيدين آغداشلو: مرتضی به حق ستايش شده‌ترين گرافيست ايران است.
● پرويز كلانتری: مميز بنيان‌گذار تصويرگری نوين ايران است.
● دكتر جلالی جعفری: مميز نشانه‌های تصويری ايران را در هنر جهان گسترش داد

ايسنا: مرتضی مميز - هنرمند گرافيست - به‌دليل ابتلا به بيماری سرطان پروستات و عوارض ناشی از آن، دقايقی پس از نيمه‌شب، حدود ساعت نيم بامداد امروز شنبه ٥ آذر ٨٤ در بيمارستان آبان تهران درگذشت.
به گزارش خبرنگار بخش هنرهای تجسمی خبرگزاری دانشجويان ايران (ايسنا)، مميز در دو، سه سال گذشته با اين بيماری دست و پنجه نرم می‌كرد و از ٢٣ آبان‌ماه برای تازه‌ترين دور شيمی‌درمانی، در بيمارستان بستری شده بود كه چند روز بعد حالش رو به وخامت نهاد و پزشك معالجش از ديروز از حيات وی قطع اميد كرده بود.
مرتضی مميز متولد ١٣١٥ و فارغ‌التحصيل رشته نقاشی از دانشكده هنرهای زيبای دانشگاه تهران و دارای گواهينامه طراحی غرفه و ويترين و معماری داخلی از مدرسه عالی هنرهای تزئينی پاريس بود. او مدير هنری و طراح گرافيك نشرياتی چون ايران آباد، كتاب و كيهان هفته، فرهنگ كاوش نگين، فرهنگ و زندگی، رودكی، فصل‌نامه خاورميانه، گفت‌وگو و پيام امروز بوده و مسؤوليت طراحی صحنه و لباس ١٤تئاتر و دو فيلم سينمايی را به عهده داشت. بسياری از پوسترهای رويدادها و بيلبوردهای فيلم‌های سينمايی مطرح را او طراحی كرده بود.
مرتضی مميز كارگردان و طراح سه فيلم كوتاه نيز بوده و طراحی و نقاشی، طراحی روی جلد، طراحی اعلان و نشانه‌ها، حرف‌های تجربه و ساير مقالات، ازجمله تاليفات وی به‌شمار می‌رود.
جايزه نشان رتبه اول دانشگاه هنرهای زيبا، ديپلم بينال پوستر ورشو، جايزه طراح شاعر از فستيوال فيلم كن، ديپلم برای فيلم يك نقطه سبز از فستيوال مسكو، فيلم برگزيده جشنواره سينمايی بيروت و جايزه ممتاز نمايشگاه طراحی امروز از نشان درجه يك دولتی جمله افتخاراتی است كه در كارنامه اين چهره ماندگار هنر ايران ثبت شده است. او عضو پيوسته فرهنگستان هنر جمهوری اسلامی ايران نيز بود.

بيوگرافی مرتضی مميز

ايسنا: استاد مرتضی مميز از بنيانگذاران رشته گرافيك در دانشكده هنرهای زيبا دانشگاه تهران بود و از سال ‌١٣٤٩ تدريس طراحی گرافيك را در اين دانشگاه به عهده داشت. او در دوران خدمت خود سمت‌های اجرايی متعددی برعهده داشت كه از آن جمله، به مديريت گروه گرافيك و عكاسی دانشكده هنرهای زيبا دانشگاه تهران، مديريت و طراحی هنری جشنواره بين‌المللی فيلم تهران، رياست هيات مديره انجمن طراحان گرافيك، رياست دوسالانه‌های گرافيك ششم، هفتم و هشتم، مشاورت هنری كتابخانه و مركز اسناد دانشگاه تهران و رياست كميته ايرانی طراحان گرافيك دنيا (AGL) می‌توان اشاره كرد. وی از پيشگامان فعاليت‌های هنری در ايران بوده و بنيانگذاری بيينال گرافيك آسيايی توسط مركز اسناد فرهنگی يونسكو در ايران (‌١٣٥٦)، بينال گرافيك ايران (‌١٣٦٦ تاكنون) و نمايشگاه پوسترهای تجربی تهران (‌١٣٨٠) از جمله فعاليت‌های ثبت‌شده در كارنامه‌ی حرفه‌يی است.
استاد در طول فعاليت‌های هنری خود بيش از ١٠ نمايشگاه اختصاصی و بيش از ٧٠ نمايشگاه گروهی در ايران و ساير كشورهای جهان برپا كرد و طراحی گرافيكی و تهيه پوستر برای صدها جلد كتاب و نشريات مختلف توسط او انجام گرفت.
تاليف و ترجمه كتاب‌ها و مقالات متعدد ازجمله كتاب طراحی، نقاشی در سه جلد (‌١٣٥١) و طراحی تزيينی (‌١٣٥٤)، نشانه‌ها (نمونه كارهای شخصی) (‌١٣٦٢)، طراحی اعلان (‌١٩٨٤)، تصوير و تصور (‌١٣٦٨)، طراحی روی جلد (‌١٣٦٨)، طراحی روی جلد (مجموعه آثار) (‌١٣٨٢)، نيم قرن كار (مجموعه آثار) (‌١٣٨٣)، و همچنين طراحی و كارگردانی سه فيلم انيميشن برای فستيوال فيلم‌های كودكان كانون پرورش فكری تهران در سال‌های ‌٥٢ـ‌١٣٥٠ از ديگر فعاليت‌های اوست.
وی به واسطه‌ی فعاليت و دستاوردهای هنری فراوان، به دريافت جوايز و نشان‌های معتبر كشوری و بين‌المللی مفتخر شده است كه از اين ميان به موارد زير می‌توان اشاره كرد:
جايزه بهترين طراحی كتاب كودك سال‌های ‌٤٥ـ‌١٣٤٢، مدال رتبه اول دانشجوی ممتاز دانشكده هنرهای زيبا دانشگاه تهران (‌١٣٤٤)، برنده مدال طراحی نمايشگاه بين‌المللی طراحی ژوونيزی فرانسه (‌١٩٦٦)، طراح شاعر برای طراحی پوسترهای سينمايی فستيوال سينمايی كان (‌١٩٧٥)، جايزه و مدال بهترين پوسترهای سينمايی جشنواره فجر تهران (‌١٣٦٥، ‌١٣٦٦ و ‌١٣٦٩)، جايزه بهترين آثار طراحی نشانه‌های دهه ‌٨٠ ميلادی (‌١٩٩٠) و ده‌ها جايزه و تقديرنامه و ديپلم افتخار ديگر.
استاد مرتضی مميز در طول نيم قرن فعاليت هنری خود در ايران و عرصه هنر بين‌المللی، در احيا و ابداع هنر گرافيك در ايران و پيشبرد و گسترش فرهنگ ملی و سنت‌های ارزشنمد هنری و كسب افتخار در عرصه بين‌المللی، نقش بارزی داشت.

پيكر "مرتضی مميز" دوشنبه تشييع می‌شود

ايرنا: پيكر مرحوم "مرتضی مميز" پدر گرافيك ايران ٩ صبح دوشنبه هفته جاری از مقابل خانه‌هنرمندان ايران تشييع می‌شود.
"ابراهيم حقيقی"مشاور انجمن گرافيك ايران به‌خبرنگار فرهنگی ايرنا افزود : پيكراين هنرمند در مقبره خانوادگی ايشان درباغبان‌كلای كردان در شهرستان كرج به خاك سپرده می‌شود.
وی افزود : مميز در گرافيك ايران نقش مهمی داشت و يكی از مهم‌ترين و تاثير گذارترين هنرمندان اين عرصه بود.
وی گفت:او تلاش‌های زيادی در زمينه معرفی گرافيك ايران در سطح جهانی و تدوين و ترويج نظام علمی آموزش گرافيك انجام داد.
او برای به سامان كردن نتيجه تلاش‌های خود زحمت زيادی برای تاسيس انجمن گرافيك ايران متحمل شد.
حقيقی افزود: مميز در سال‌های اخير همه‌ی وقت خود را بر فعاليت‌های انجمن گرافيك متمركز كرد واميدوار بود باتقويت اين نهاد مشكلات حرفه‌ای طراحان رفع شود و جايگاه گرافيك در كشور به درستی تبيين شود.

دكتر جلالی جعفری:
مميز نشانه‌های تصويری ايران را در هنر جهان گسترش داد

ايرنا: دكتر"بهنام جلالی جعفری" گفت: جايگاه رفيع "مرتضی مميز"در گرافيك ايران بيش از همه‌به‌دليل يافتن راهی برای بسط نشانه‌های تصويری ايرانی در گرافيك جهان معاصر بوده است.
دكترجلالی مدرس دانشگاه‌های هنری كشور روزشنبه درگفت وگوباخبرنگارايرنا، افزود:مرحوم مميزيكی ازمهمترين هنرمندان معاصرايران بود و فقدان وی ضايعه بزرگی برای جامعه هنری اين مرز و بوم محسوب می‌شود.
وی افزود:اين هنرمنددرتربيت نسل جوان گرافيك كشور نيز نقش مهمی بر عهده داشته است و تعداد زيادی ازهنرمندان مستعد وجوان كشوراز آموزش‌های گرافيك وی بهره‌مند شدند.
دكتر جلالی جعفری اظهار داشت : بااين وجود تاثير اين هنرمند در هنرهای تجسمی كشور وسيع‌تر از نقش يك مربی و مدرس هنری بوده است.
اين مدرس دانشگاه گفت:مميز به‌عنوان يكی از پيشقراولان هنر گرافيك كشور و از موثرترين هنرمندان بنيان‌گذارگرافيك مدرن درايران نمونه‌های بی‌شماری از پوسترها و ديگر موارد تبليغاتی كشور برای شركت در جشنواره‌های خارجی و بين‌المللی را طراحی و از اين طريق نقش پل ارتباطی را بين هنرهای تجسمی ايران و جهان ايفا كرد.
وی تاكيد كرد: مميز برای انجام صحيح اين كار به پيش داشته‌ها و توانايی بالقوه موجود در حافظه تاريخی هنر ايران روی آورد و به اين ترتيب بنيان‌های مكتبی ايرانی در هنر گرافيك جهان را پی ريزی كرد.
جلالی افزود: وی بااين كارنه‌تنها موفق به بسط نشانه‌های تصويری ايرانی در گرافيك معاصرجهان شد بلكه به‌اين ترتيب نام و جايگاه خود را در تاريخ هنر ايران و جهان تثبيت كرد.
مرتضی مميز ازنخستين هنرمندانی بود كه به هنر گرافيك و تصويرسازی مدرن درايران پرداخت. يكی از برجسته‌ترين دوران حرفه‌ای اين هنرمند مجموعه تصوير سازی هايش برای مجله خوشه‌به‌سردبيری "احمد شاملو"بود كه باالهام از گرافيك معاصر لهستان انجام می‌گرفت.
اين هنرمند همچنين در زمينه هنرهای مفهومی پيش از انقلاب اسلامی با گروه هنرمندان آبی همكاری می‌كرد و "دشنه در گلدان"يكی از آثار بسيار مطرح آن دوران وی بود كه‌پس از بيست سال درنخستين نمايشگاه هنر مفهومی موزه هنرهای معاصر نيز به نمايش درآمد.
همچنين مرحوم مميز نمونه‌های درخور توجهی در طراحی پوستر از خود به جای گذاشته كه يكی از معروفترين آنها پوستر"نهضت سوادآموزی" در سال‌های نخست انقلاب اسلامی و پوستر "قيام خونين" است.

مميز، پدر گرافيك ايران

ايرنا: "محمد احصايی" هنرمند و طراح برجسته كشور پيشتر درباره مرتضی مميز به خبرنگار ايرنا گفت: تاثير آثار مميز در هنرمندان نسل بعد از خود، ايده‌های منحصر به فرد و تكنيك‌های زيادی كه به واسطه فعاليت‌های او وارد عرصه گرافيك ايران شده است ، قابل انكار نيست.
وی افزود : بايد توجه داشت كه عنوان پدر گرافيك با بنيان گذار گرافيك متفاوت است و افراد متفاوتی ممكن است فعاليتی را بنيان گذاشته باشند اما سرپرستی ، تربيت و هدايت نسلی از هنرمندان كشور فعاليتی است كه مميز را برازنده اين عنوان می‌كند.
او درباره تاثير تصويرسازی‌ها و آثار گرافيك مميز در گرافيست‌های ديگر گفت : فعاليت‌های مميز در كليه شاخه‌های گرافيك ايران موثر بوده و انبوه فعاليت‌ها و كارهای هنری او در كنار حضور مستمر و پيگيرش در‪ ۴۰سال گذشته در اين حوزه وی را تبديل به درخت تناوری در عرصه گرافيك ايران كرده است.
احصايی افزود : دوره‌ای از فعاليت گرافيك در كشور چنان تحت تاثير اين هنرمند بود كه گمان می‌رفت همه آثار توسط يك تيم طراحی با همان امضای معروف مميز انجام می‌شود.
"البته بايد در نظر داشت كه در همان دوران نيز هنرمندان صاحب سبك و مستقل در كانون پرورش فكری كودكان و نوجوانان، راديو و تلوزيون و موسسه فرانكلين‌مشغول فعاليت بوده‌اند و جوايز جهانی‌متعددی نيزبرای كشوربه ارمغان آورده‌اند."
او گفت : يكی از مهترين تاثرات مميز در هنر گرافيك ايران در زمان ٣٠ سال تدريس در دانشگاه‌های گرافيك كشور بوجود آمده است.
وی ادامه داد : نسل بزرگی از هنرمندان گرافيست كشور تحت نظر و آموزه های وی تربيت شده‌اند و به اين ترتيب تاثير عميق تفكرات وی در آثارشان برجای مانده است.

آيدين آغداشلو:
مرتضی به حق ستايش شده‌ترين گرافيست ايران است

ايرنا: "آيدين آغداشلو" ، هنرمند و نقاش در مورد مميز می‌گويد : مرتضی به حق ستايش شده‌ترين گرافيست ايران است، تا پيش از مرتضی مميز چيزی به نام گرافيك معاصر وجود نداشت.
وی ادامه داد : گرافيك ايران پيش از مميز دچار پراكندگی و عدم تشخص بود و پيش از او چيزی بنام علامت تجارتی و " لگو" در ايران وجود نداشت، به همين دليل مورخان به راحتی و درستی نمی‌توانند گرافيك ايران بين سال‌های ١٣٠٠ تا ١٣٤٠ را جمع بندی كنند.
وی معتقد است : پيش از آغاز به كار مرتضی مميز و بعد از آن با همراهی قباد شيوا و فرشيد مثقالی چيزی به اسم پوستر نداشتيم.
"مرتضی مميز در آثارش دل‌بستگی‌هايی به آثار و زندگی پيش از خود داشت ، كه شايد كمتر كسی به آن توجه كند."
با وجود تمام آنچه گفته شد،مميز خود از هنرمندان ديگری تاثير گرفته‌است كه به اعتقاد آغداشلو تاثير محمد بهرامی بر مميز قابل توجه است و بايد بررسی شود.
وی گفت : اگر حافظه ما درست كار كند و نگاهی به گرافيك پيش از مرتضی مميز بياندازيم، متوجه می‌شويم كه بسياری از گرافيست‌های ما با هاشور كار می‌كردند كه منشا آن حكاكی‌هايی بود كه در قرن پانزدهم ميلادی در اروپا برای چاپ استفاده می‌شد.
آغداشلو ادامه داد: مميز در تاسيس گسترش وتداوم گسترش دانشكده‌های گرافيك نقش عمده‌ای داشت و در تربيت نسل عظيمی از هنرمندان تراز اول نقش بسيار مهمی دارد.

پرويز كلانتری:
مميز بنيان‌گذار تصويرگری نوين ايران است

ايرنا: "پرويز كلانتری" هنرمند حوزه نقاشی و تصويرگری گفت كه مميز بنيان‌گذار تصويرگری نوين ايران دراوج جدال بين پيروان نوگرا و سنتی در حوزه هنرهای تجسمی و گرافيك است.
وی افزود : قاعده‌شكنی و رويكرد به شيوه‌های بيانی و تصويری جديد در كليه آثار اين هنرمند مشهود است.
كلانتری تصريح‌كرد : مميز در پايان‌نامه دانشگاهی خود با خلق يك تابلو نقاشی، قواعد دست و پاگير هنر را به سخره گرفت و نوآوری‌های خود را آشكار كرد.
وی پايان‌نامه مميز در مقطع تحصيلی كارشناسی را اثری برجسته و فراتر از مرزهای نقاشی كلاسيك عنوان كرد و ادامه داد : اين اثر مانند سوگند نامه يك نقاش در برابر اعضای يك آكادمی علمی است كه در آن به چارچوب‌های كلاسيك تن داده،اما اسير اين قواعد نمی‌شود.

نورالدين زرين كلك
مميز عامل شكل‌گيری يك جريان منسجم و پويا در عرصه گرافيك بود،

ايرنا: "نورالدين زرين كلك" هنرمند حوزه پويانمايی نيز اظهار داشت : مميز عامل شكل‌گيری يك جريان منسجم و پويا در عرصه گرافيك بود، جريانی كه بسياری از گرافيست‌های كشور را با خود همراه كرد.
وی معتقد است كه آثار رنگی مميزجلوه‌بصری و زبان هنری تاثيرگذاری دارند به‌گونه‌ای كه می‌توان اين آثار را با آثار سياه و سفيد و مطرح اين هنرمند مقايسه كرد.
مميزعلاوه بر فعاليت حرفه‌ای گرافيك، ساخت سه فيلم كوتاه باعنوان" آن‌كه عمل كرد و آنكه خيال بافت" ، "يك نقطه سبز" و "سياه پرنده" نيز در پرونده خود دارد.
فيلم يك نقطه سبز در ١٩٧٣ ديپلم افتخار فستيوال مسكو را برای او به ارمغان آورده است.
با اين وجود مهم‌ترين فعاليت‌های اين هنرمند در زمينه تصويرسازی است و موزه هنرهای معاصر تهران در سال ١٣٨٢ در كنار برپايی نمايشگاه گرافيك طراحان سه قاره نمايشگاهی نيز به منظور بزرگداشت بيش از ٤٠ سال فعاليت هنری اين هنرمند برپا داشت.
مميز شش كتاب درباره طراحی و نقاشی منتشر و جوايز متعددی از نمايشگاه های بين‌المللی دريافت كرده است.
اسكناس‌های پنج هزار و ده هزار ريالی رايج در ايران توسط اين هنرمند طراحی شده است.
تصويرسازی‌های كتاب هفته به سر دبيری احمد شاملو در دهه ٤٠ شمسی مجموعه ای از جاودانه‌ترين آثار تصويرسازی مجلات در ايران را بوجود آورده است.
بسياری از منتقدان تصويرسازی‌های مميز در كتاب هفته را بهترين دوره كاری او می‌دانند اما خود مميز در زمان نمايشگاه طراحان گرافيك سه قاره‌درباره اين دوره آثارش گفت : كتاب هفته دوره عكس‌العملی من بوده‌است و مربوط به زمانی است كه دانشجوی هنرهای زيبا بودم وكار رابراساس نظر وخواست استادان مدرسه‌ام انجام می‌دادم.
مميز از بنيان‌گذاران انجمن صنفی گرافيك ايران،تاسيس رشته گرافيك در دانشكده‌های هنری ايران است.
او سال‌ها در شرايط مختلف سياسی كشور به فعاليت هنری خود ادامه داده و درتبديل نهال نوپای گرافيك معاصر به درختی نيرومند موثر بوده است.

* ايران امروز، فقدان اين هنرمند بزرگ ايران را به خانواده‌ی وی، به جامعه‌ی هنری و به همه‌ی دوستداران اين هنرمند تسليت می‌گويد.